اخبار > دکتر مکری : در کنار درمان با متادون ، بازتوانی روانی و اجتماعی معتادان لازم است

دکتر " آذرخش مکری " روانپزشک ، محقق و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در سی و سومین سمپوزیوم علمی اعتیاد و آسیب های روانی ، اعلام کرد : هنوز هم معتقدم که درمان نگهدارنده با متادون ، درست است اما درکنار تجویز متادون ، بازتوانی روانی و اجتماعی مددجو نیز لازم است .

سی و سومین همایش علمی "اعتیاد وآسیب های روانی" با عنوان " بازتوانی در درمان نگهدارنده طب اعتیاد" روز پنج شنبه به همت مرکز تحقیقات سوء مصرف و وابستگی به مواد دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ، در سالن شهید احمدی روشن  این دانشگاه  برگزار شد.

 این سمپوزیوم یک روزه ، با حضور جمعی از روانپزشکان ، درمانگران و مسئولان مراکز تحقیقاتی و درمان اعتیاد کشور برگزار شد.

   دکتر مکری طی سخنرانی خود تحت عنوان " رویکرد بهبودی در اعتیاد و بررسی برخی تکنیک ها در افزایش بهبودی درازمدت " در این سمپوزیوم افزود: باید دید که بعد از درمان نگهدارنده با متادون ، چه باید کرد ؟ و در واقع قسمت دوم مداخلات ما چیست ؟ که مددجویان ، رشد و پرورش یافته و به جامعه برگردند.

    دکتر مکری از مشاهدات خود در بازدید از مرکز بازتوانی معتادان " سن پاتریانو" در جنوب ایتالیا گفت و تصاویری از کارگاهها و امکانات این مرکز که یک کشاورز بنیانگذار آن بوده و پس از 25 سال ، به یک مرکز و تشکل بزرگ با یک هزار و 300 نفر ظرفیت تبدیل شده ، نشان داد.

   وی افزود: از 25 سال پیش  تا کنون ، 20 هزار معتاد به این مرکز مراجعه کرده و پس از یکسال بازتوانی ، به جامعه بازگشته اند . این مرکز فقط خدمات درمانی ارایه نمی دهد بلکه مددجویان را در انواع کارگاههای حرفه آموزی و در حرفه ای که به آن علاقه دارند ، آموزش می دهد ، ضمن آنکه فعالیتهای تفریحی و ورزشی نیز جزو برنامه های آنان قرار دارد.

   وی ادامه داد : نه پولی مددجویان برای اقامت یک ساله در این مرکز می پردازند ، و نه مرکز، پولی را بابت کار آنان در کارگاهها ، پرداخت می کند . بلکه درآمد حاصل از محصولاتی که  در کارگاههای این مرکز تولید می شوند، برای اداره مرکز هزینه می شود ضمن آنکه موسسات خیریه و بشردوستانه دیگر نیز به این مرکز کمک می کنند.

   دکتر مکری تاکید کرد : بررسی انجام شده ، نشان می دهد ، 72 درصد از افرادی که از این مرکز ترخیص می شوند ، پس از گذشت پنج سال نیز از هرگونه مواد مخدر ، پاک می مانند.

   وی با اشاره به اینکه ، این تلاش ارزشمند (فعالیت مرکز سن پاتریانو) ریشه علمی دارد ، گفت : دیدگاه Recovery   ، روش کار این مرکز ایتالیایی است که تاکید بر مساله رشد روانی ، اهمیت کم تشخیص ، تلاش برای افزایش انطباق و کارآیی فرد و روشهای درمان فراتشخیصی دارد.

   وی افزود: با توجه به نتایج ارزنده فعالیت مرکز سن پاتریانو ، اصلاح گرایان اروپایی و جنبش های بهبودی نیز از این روش استفاده کردند و این گروه بنوعی بنیانگذار مکتب های گوناگون شد. این گروه نوعی تغییر عمده در نگاه خود به " اعتیاد " داشته و روش مداخله ای زلزله ای را وارد درمان خود کرده است.

   وی این روش را مطابق با نظریات " راجرز " روانپزشک و صاحبنظر دهه های گذشته آمریکا ، در زمینه درمان اعتیاد دانست که " رشد مراجعه کننده بجای درمان وی " و " بی اعتنایی به مفاهیم بیماری شناسی و تشخیص " ، اساس کار این روش درست  در برخورد با اعتیاد است .

   دکتر مکری ، نشانه های رشد یک انسان سالم را در این روش ، که به شدت علمی است ، " آغوش باز به تجارب جدید ، حس بودن ، اعتماد به احساسات درونی ، خلاق ، زندگی غنی تر " معرفی کرد.

    وی همچنین نظریات صاحبنظر دیگر اروپایی به نام الیس Ellis را گواه این ادعا دانست و افزود:  REBT   بنوعی اولین شکل مدرن شناخت درمانی است که الیس ارایه داد و براساس آن ، معتقد است که برای رسیدن به خوشبختی ، چند عامل نقش دارند .

   وی ادامه داد :  " 1- انسان ها توانایی خود را به نحو احسن در حوزه کاری که بدان علاقه دارند ، بکار می بندند ، 2- در رابطه اقناع کننده یا عاشقانه با دیگران ( دوست ، همسر ، بستگان ، گروهها و ... ) هستند ، 3- تجربه کردن حداقل درد و ناراحتی عاطفی و بهره بردن حداکثر لذت میسر ( بیشترین مشکلات در کوتاه مدت از بین می رود ) " عواملی هستند که از نظر الیس ، در رسیدن انسان به خوشبختی نقش دارند.

   وی با نتیجه گیری از مطالعات و تجربیات مراکز و درمانگران اعتیاد در ایران و جهان ، تاکید کرد : اتفاقات نیستند که ما را نگران می کنند بلکه باورهای ماست که می توانند برای ما ایجاد اختلال کنند .

  این روانپزشک ، سخنانش را  با نشان دادن کلیپی از چند جلسه گفتگو و پرسش و پاسخ با مددجویی که پیش از مراجعه ، 13 سال اعتیاد  را با ترک و بازگشت و همچنین درمان با متادون ، گذرانده و پس از آن وارد شرایط بحرانی با مشکلات روانی شده است ، تکمیل کرد.

   وی با پخش این کلیپ و همچنین نظریات دانشمندان و صاحبنظران درمان اعتیاد در دنیا ، مسیرها و راههایی که به بهبودی مددجو منجر می شوند را برشمرد و گفت : " 1- اتصال به خانواده ، دوستان ، مذهب ، یا سایر نهادهای اجتماعی و گروههای هدف ، راهنمایی  و نظارت از آنها ، 2- الگو سازی و پیروی از افرادی که مصرف مواد ندارند و زندگی متعارفی را دنبال می کنند ، 3- شکل گیری اعتماد بنفس و توان مقابله با مسایل  و 4- شرکت در فعالیت های لذت بخش و پاداش دهنده " ، راههایی است که به بهبودی مددجو منجر خواهد شد.

   وی با اشاره به چهار نظریه عمده اعتیاد ، که کنترل اجتماعی ، تقلید اجتماعی ، مقابله با استرس و اقتصاد رفتاری و نظریه انتخاب ، هستند ، تاکید کرد : ما  به جای اینکه به بیماری نگاه کنیم ، به تاب آوری مددجو نگاه کنیم . البته توان تاب آوری ، در افراد مختلف است .

    وی به نقل از راجرز صاحبنظر امریکایی ، افزود : راجرز پس از کسب تجربه زیاد و مطالعات در زمینه درمان اعتیاد ، معتقد بود که " هرچقدر به بیمار فرصت دهید ، خودش می تواند راه درمان را پیدا کند " ، " هرچه تجربه ام  بیشتر شد ، میلم در تغییر بیمار ، کمتر شد "  و اینکه " باید به خودم اجازه دهم که بیمار را درک کنم " .

   دکتر مکری  با اشاره به اختلال ایگو و اختلال در ناملایمات ، بعنوان دو اختلال بنیادین در انسانها، گفت : اختلال در ایگو ، یعنی " فرد، بایدهایی را برای خود ، دیگران و جهان مطرح می کند که اگر در گذشته ، حال و یا آینده انجام نشوند ، وی خود را سرزنش و لعنت می کند ، خود را نوعی شیطان پنداشته و بشدت منفی می بیند ".

   وی افزود: اختلال در ناملایمات نیز یعنی " فرد ، بایدهایی را برای خود ، دیگران و جهان درباره داشتن رفاه مطرح می کند که اگر در گذشته ، حال و یا آینده انجام نشوند ، وی وضعیت را رقت بار و غیرقابل تحمل می پندارد ".

   وی نتیجه گیری کرد : انسان سالم نمی گوید " باید اینگونه بشود " ، بلکه می گوید " اگر اینگونه بشود ، خوب است " . هیچ چیز در دنیا ، باید ندارد .

   وی افزود : برای رهایی از دو اختلال ایگو و ناملایمات ، " پذیرش نامشروط خود " و " سطح بالای تحمل به ناکامی " لازم است . با این روشها ، علائم در فرد مددجو از بین می رود ، و یا علائم می ماند ولی آزاردهنده نخواهند بود. 

   دکتر مکری تاکید کرد : بنابر این مددجو و درمانگر ، ترس از علائم و بروز مشکل نداشته باشند چون معتقدیم ، " درد نیست که مددجو را ناراحت می کند بلکه برداشت وی از چرایی و علت بروز آن درد است که مددجو را تحت فشار  و ناراحتی قرار می دهد " .

   وی در پایان سخنانش تصریح کرد : هم اکنون مراکز پیشرفته دنیا برای درمان معتادان ، این نظام ها را دنبال می کنند ضمن آنکه تجویز متادون را نیز در برنامه درمان نگهدارنده خود دارند.

تمام ///

خبرنگار : نعیمی پور